دو . موضوعات موارد صدور احاديث مكتوب احاديث مكتوب نيز در كتاب الكافى ، به دو صورت وارد شده‌اند . گاه بين افراد و معصومان عليهم السلام مكاتبه صورت گرفته ( دو طرفه ) و گاه تنها معصومان عليهم السلام ، مكتوبات خويش را ارسال كرده‌اند . موضوعات موارد صدور احاديث مكتوب دوطرفه ، عبارت‌اند از : - سؤال‌ها : مانند اين روايت : ابراهيم بن عقبه مىگويد : به امام هادى عليه السلام نامه نوشتم و از ايشان دربارهء زيارت امام حسين عليه السلام ، امام كاظم عليه السلام و امام باقر عليه السلام سؤال كردم ( كه كدام يك ، مقدّم است ؟ ) . پس برايم نوشت : « امام حسين عليه السلام ، مقدّم است . و اين ( زيارت ) ، جامع‌ترين ( زيارت‌هاست ) و بيشترين پاداش را دارد » . « 1 » اين حديث ، مجمل است و معلوم نيست كه امام حسين عليه السلام نسبت به چه چيزى يا چه كسى ، مقدّم است و با رجوع به مورد صدورش ، موضوع ، كاملًا تبيين مىشود . - درخواست‌ها . مانند اين نمونه : محمّد بن حسن مىگويد : به امام حسن عسكرى عليه السلام نامه نوشتم و تقاضا كردم براى درد چشم‌هايم دعا بفرمايد ، در حالى كه يك چشم من از بين رفته بود و چشم ديگرم هم نزديك به از بين رفتن بود . امام عليه السلام برايم نوشت : « خداوند چشمت را برايت نگه دارد ! » . پس چشمم خوب شد . . . . « 2 » - شكايت‌ها . ماننداين روايت : ابو هاشم جعفرى مىگويد : از تنگى زندان و فشار و شكنجه ، به امام عسكرى عليه السلام شكايت كردم . ايشان برايم نوشت : « تو امروز نماز ظهرت را در منزلت مىگزارى » . هنگام ظهر بود كه آزاد شدم و همان‌طور كه امام فرموده بود ، نمازم را در منزلم خواندم . « 3 »

--> ( 1 ) . همان ، ج 4 ، ص 383 . براى آگاهى از موارد بيشتر ، ر . ك : ج 1 ، ص 95 و ج 5 ، ص 239 و ج 6 ، ص 424 و ج 8 ، ص 124 و 126 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 510 . براى آگاهى از نمونه‌هاى بيشتر ، ر . ك : ج 1 ، ص 547 و ص 554 و ج 2 ، ص 373 و 534 و ج 3 ، ص 328 . ( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 508 . براى آگاهى از نمونه‌هاى بيشتر ، ر . ك : ج 2 ، ص 425 و ج 3 ، ص 263 .